Nederland, België en Denemarken kunnen door klimaatverandering verder uitgroeien tot nieuwe wijnregio’s. Dat stellen onderzoekers in een internationale analyse naar de gevolgen van klimaatverandering voor de wijnbouw. De studie, onder leiding van Kees van Leeuwen van Bordeaux Sciences Agro, verscheen in Nature Reviews Earth & Environment.
De onderzoekers analyseerden de gevolgen van veranderingen in temperatuur, neerslag, luchtvochtigheid, zonnestraling en CO2-concentratie voor de wereldwijde wijnbouw. Hogere temperaturen verschuiven de gebieden waar druiven onder geschikte omstandigheden kunnen rijpen steeds verder naar het noorden. Nederland, België en Denemarken worden daarbij expliciet genoemd als gebieden waar nieuwe wijnregio’s kunnen ontstaan. Ook in het zuiden van het Verenigd Koninkrijk is die ontwikkeling al zichtbaar.
Voor wijnbouwers in Noord-Europa kunnen hogere temperaturen leiden tot een betere rijping van druiven en daarmee mogelijk hogere opbrengsten en een betere wijnkwaliteit. Tegelijkertijd verandert ook hier het risico op ziekten en plagen. De onderzoekers benadrukken daarom dat geschiktheid voor wijnbouw door meer factoren wordt bepaald dan alleen temperatuur.
Zuid-Europa onder druk
Waar Noord-Europa kansen krijgt, nemen de problemen in traditionele wijngebieden juist toe. Volgens de analyse kan bij sterke klimaatverandering ongeveer 90 procent van de traditionele wijngebieden in kuststreken en laaggelegen delen van Spanje, Italië en Griekenland het risico lopen ongeschikt te worden voor economisch rendabele kwaliteitswijnbouw. Vooral droogte en vaker voorkomende hittegolven vormen een bedreiging.
Hoe groot de verschuiving uiteindelijk wordt, hangt sterk af van de mondiale temperatuurstijging. De onderzoekers zien een opwarming van 2 graden als een belangrijke grens. Daarboven wordt aanpassing in bestaande wijngebieden aanzienlijk moeilijker.
Wijnbouwers kunnen zich onder meer aanpassen door andere druivenrassen en onderstammen te gebruiken en te kiezen voor teeltmethoden die de rijping vertragen of water beter vasthouden. Ook het verplaatsen van wijngaarden naar hoger gelegen of koelere gebieden behoort tot de mogelijkheden. Niet overal zullen dergelijke maatregelen echter voldoende zijn om wijnbouw economisch rendabel te houden.
De studie laat daarmee zien dat de wereldkaart van de wijnbouw geleidelijk verandert. Landen als Nederland, België en Denemarken, die traditioneel buiten de belangrijkste wijnbouwzones lagen, krijgen gunstiger omstandigheden. Nog noordelijker wordt inmiddels eveneens wijn gemaakt. Deense – en zelfs Zweedse – wijn is daardoor steeds minder exotisch.
