Belgische onderzoekers hebben voor het eerst uitgebreid in kaart gebracht welke virussen en fytoplasma’s in de Belgische wijngaarden voorkomen. De gevreesde druivenziekten flavescence dorée en bois noir werden daarbij niet aangetroffen. Wel vonden de onderzoekers verschillende virussen die mogelijk een negatieve invloed hebben op de kwaliteit van druiven.
Dat blijkt uit het onderzoeksproject Vitibel dat eind mei 2026 werd afgerond. Het Instituut voor Landbouw-, Visserij- en Voedingsonderzoek (ILVO) voerde het onderzoek uit met onder meer Gembloux Agro-Bio Tech van de Universiteit van Luik. Aanleiding voor het onderzoek is de snelle groei van de Belgische wijnbouw en de nog beperkte kennis over de fytosanitaire situatie (plantgezondheid) in de wijngaarden.
Geen quarantainevirussen
Voor het onderzoek werden Belgische wijngaarden uitgebreid gemonitord. Onderzoekers beoordeelden ziekteverschijnselen en namen plantenmonsters. Vervolgens brachten zij de aanwezige virussen en viroïden in kaart. Aanvullend werden moleculaire technieken als PCR en qPCR gebruikt om ziekteverwekkers gericht op te sporen.
Daarbij werden geen fytoplasma’s aangetroffen. Dat geldt onder meer voor flavescence dorée, die binnen de Europese Unie als quarantaineziekte wordt beschouwd. Ook bois noir werd niet gevonden. Beide ziekten komen volgens ILVO wel voor in onder meer Franse en Duitse wijngebieden.
De onderzoekers vonden wel verschillende andere virussen. Daaronder bevinden zich virussen die mogelijk een negatieve invloed hebben op de kwaliteit van druiven en enkele ziekteverwekkers die als gereguleerd niet-quarantaineorganisme (RNQP) zijn aangemerkt. Quarantainevirussen werden niet gevonden.
Snellere diagnose
Het onderzoek richtte zich niet alleen op het vaststellen van de aanwezige ziekteverwekkers. Binnen Vitibel zijn ook bestaande diagnostische testen verbeterd en waar nodig nieuwe testen ontwikkeld. Daarmee moeten gereguleerde en nieuwe ziekteverwekkers in de toekomst sneller kunnen worden opgespoord. Daarnaast worden Vlaamse en federale inspecteurs getraind in het herkennen van symptomen, het nemen van goede monsters en de analyse daarvan. Voor Belgische wijnbouwers en vermeerderaars moeten de onderzoeksresultaten vooral helpen om verdachte symptomen eerder te herkennen en de insleep en verspreiding van schadelijke ziekteverwekkers te beperken.
