Onderzoekers van Wageningen University & Research (WUR) hebben in dertien Nederlandse wijngaarden verschillende biologische gewasbeschermingsmiddelen getest. De onderzoekers konden niet aantonen dat de middelen schimmelziekten voorkomen. Dat komt vooral doordat de schimmeldruk tijdens het groeiseizoen 2025 bijzonder laag was.
De onderzoekers bekeken de mogelijkheden om druiven te telen zonder conventionele gewasbeschermingsmiddelen en traditionele biologische middelen zoals koper en zwavel. Aanleiding was de wens van een groep wijnbouwers binnen de Vereniging Wijnbouwers der Lage Landen om druiven te telen met zo min mogelijk belasting van het bodemleven en de biodiversiteit.
In 2024 maakten studenten van Wageningen University & Research een inventarisatie van veelbelovende alternatieven voor de bestrijding van schimmelziekten. Op basis van literatuuronderzoek, gesprekken met wijnbouwers en een beoordeling van verschillende middelen kwamen onder meer Serenade, Vintec, Vacciplant, compostthee en Oenosan als kansrijke opties naar voren.
Dertien wijngaarden
In 2025 werden de middelen in dertien Nederlandse wijngaarden getest. Iedere deelnemende wijnbouwer paste één middel of een combinatie van middelen toe. Daarbij werd rekening gehouden met het druivenras, de oppervlakte van de wijngaard en de aanwezigheid van een spuitlicentie. De onderzoekers vergeleken behandelde wijnstokken met onbehandelde planten. De wijnbouwers konden hun gebruikelijke teeltwerkzaamheden blijven uitvoeren.
Het groeiseizoen 2025 bleek echter weinig geschikt om de effectiviteit van de middelen vast te stellen. De schimmeldruk was uitzonderlijk laag, waardoor in de meeste wijngaarden nauwelijks aantastingen voorkwamen. Waar wel symptomen van schimmelziekten werden gevonden, waren de verschillen tussen behandelde en onbehandelde wijnstokken klein of afwezig. Ook bij de groei van de planten werden geen duidelijke verschillen vastgesteld.
Vervolgonderzoek
Volgens de onderzoekers betekent dit niet dat de biologische middelen onwerkzaam zijn. Door het beperkte aantal aantastingen konden geen statistisch onderbouwde conclusies over de effectiviteit worden getrokken.
Wel leverden de proeven informatie op over de praktische toepassing van de middelen, het juiste moment van behandelen en het monitoren van schimmelziekten. De onderzoekers pleiten daarom voor meerjarig vervolgonderzoek, vooral in groeiseizoenen met een hogere schimmeldruk. Ook zijn duidelijke toepassingsrichtlijnen en begeleiding van wijnbouwers volgens hen belangrijk.
