Een aangepaste droogte-index kan wijnbouwers helpen om perioden met een afwijkend watertekort beter te herkennen. De zogenoemde SPEIv-index houdt rekening met neerslag, verdamping en de ontwikkeling van de wijnstok. Daarmee kan de methode ondersteuning bieden bij beslissingen over irrigatie en andere maatregelen tegen droogtestress. Dat blijkt uit onderzoek van een zestal specialisten dat gepubliceerd is in Journal of Grapevine Research.
De index is ontwikkeld voor wijnbouw onder mediterrane omstandigheden. Door klimaatverandering krijgen wijngaarden daar vaker te maken met langdurige en sterk wisselende perioden van watertekort. Dat maakt het moeilijker om irrigatie af te stemmen op de daadwerkelijke behoefte van het gewas.
De onderzoekers baseerden de SPEIv op de bestaande Standardized Precipitation-Evapotranspiration Index. Deze droogte-index kijkt niet alleen naar de hoeveelheid neerslag, maar ook naar de verdamping. Bij de aangepaste variant voor wijnbouw worden de effectieve neerslag en de maximale gewasverdamping van elkaar afgetrokken.
Alleen dagelijkse neerslaghoeveelheden van minimaal 5 en maximaal 100 mm telden in het onderzoek mee als effectieve neerslag. Bij grotere hoeveelheden gaan de onderzoekers ervan uit dat een deel van het water door oppervlakkige afstroming of diepe drainage verloren gaat. De gewasverdamping wordt berekend door de referentieverdamping te vermenigvuldigen met een gewascoëfficiënt. Deze coëfficiënt loopt gedurende het groeiseizoen op naarmate het bladoppervlak van de wijnstok toeneemt.
Verschillen tussen databronnen
De kwaliteit en herkomst van de weergegevens blijken belangrijk. De onderzoekers vergeleken voor Perpignan in Zuid-Frankrijk drie bronnen voor de referentieverdamping. De cijfers van Météo France lagen gemiddeld 12 procent hoger dan de uitkomsten van de internationaal gebruikte FAO-56-rekenmethode. De gegevens van een particuliere aanbieder kwamen gemiddeld 22 procent lager uit.
Volgens de onderzoekers is het daarom belangrijk om voor de berekening van droogte-indicatoren consequent dezelfde gegevensbron te gebruiken.
De SPEIv kan over verschillende perioden worden berekend. Een index over twee maanden geeft inzicht in de waterbeschikbaarheid rond belangrijke ontwikkelingsfasen, zoals de knopuitloop, bloei, véraison en oogst. Een berekening over zes maanden kan worden gebruikt om het groeiseizoen of de winterrust als geheel te beoordelen.
Voor Perpignan werd de index berekend over de periode 1996 tot en met 2025. Daarvoor is minimaal dertig jaar aan gegevens nodig. De onderzoekers benadrukken dat de index niet alle processen in de bodem meeneemt. In combinatie met metingen aan bodemvocht, beworteling en de reactie van de wijnstok kan de methode volgens hen wel bijdragen aan een gerichtere irrigatiestrategie.
